بيماري ديابت قند خون بالا: علائم، احتمال ابتلا و پیشگیری از آن

بيماري قند يا ديابت يكي از شايعترين بيماري‌هاي متابوليكي است. علامت مشخصه آن ميزان قند خون بالاي 120 ميلي‌گرم در دسي ليتر در حالت ناشتا است و از ديگر نشانه‌هاي آن پرخوري و پرنوشي است.ديابت در اثر كاهش توليد انسولين در بدن يا كم شدن اثر انسولين در سوخت و ساز مواد قندي حاصل مي‌شود (انسولين باعث مي‌شود قند يا مهمترين منبع انرژي در بدن مورد استفاده قرار گيرد كه در لوزالمعده توليد مي‌شود). در حال حاضر بيش از 150 ميليون نفر در دنيا مبتلا به اين بيماري هستند كه متأسفانه در كشور ما نيز شيوع بالائي دارد و اصولاً به دو صورت بيماران ديابتي نوع 1 و ديابتي نوع 2 ديده مي‌شود.ديابت نوع 1 (وابسته به انسولين) معمولاً قبل از 30 سالگي ظاهر مي‌شود و علت آن فقدان يا كمبود انسولين مي‌باشد، اكثر اين بيماران لاغر مي‌باشند و نياز به تزريق انسولين دارند. ديابت نوع 2 (غير وابسه به انسولين) معمولاً در بزرگسالي (سنين بالاي 40 سال) ديده مي‌شود. تقريباً 3/2 اشخاص چاق مي‌باشند. در بروز ديابت نوع 2 عوامل متعددي چون اضافه وزن و چاقي (بخصوص چاقي داخل شكمي) عدم فعاليت بدني، سن بالاي 40 سال، رژيم غذايي نامناسب (غذاي پر كالري و غير مغذي) و وراثت نقش دارد.بيماري قند و رژيم غذايي دو مسئله كاملاً وابسته به هم هستند. در درمان ديابت رژيم غذايي از اهميت خاصي برخوردار است، بخصوص در بيماران دريابتي نوع 2 كه تقريباً 80 درصد آنان چاق مي‌باشند، پس رژيم غذايي و ورزش يكي از درمان‌هاي اصلي براي آنان به شمار مي‌رود و داروي پايين آورنده قند خون به عنوان يك درمان كمكي (نه يك درمان اصلي) در كنار رژيم غذائي مناسب و ورزش به كار گرفته مي‌شود. از اين رو بيماراني كه دچار فزوني وزن مي‌باشند بايد از راه كاهش انرژي دريافتي و افزايش مصرف انرژي از ميزان بافت چربي اضافه بدن بكاهند؛ اشخاص ديابتي نوع 2 بايد بدانند كه حتي كاهش اندك وزن، كنترل قند خون آنان را بهتر كرده و همچنين ديگر مشكلات متابوليك آنان را نيز كاهش مي‌دهد. گفتن اين نكته ضروري است كه ورزش به تنهائي نمي‌تواند موجبات كاهش فراوان وزن  شود مگر اينكه با كاهش انرژي دريافتي همراه باشد. كاهش انرژي دريافتي اگر به صورت اصولي و درست انجام شود با كاهش وتنظيم قند خون در ارتباط است.بيماران ديابتي نوع 2 براي كاهش انرژي دريافتی نياز به يك رژيم غذائي خاص و مناسب دارند؛ در واقع رژيم غذائي بيماران ديابتي نوع 2 بسيار شبيه افرادي است كه تحت رژيم لاغري هستند. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد درمان دیابت نوع دو بر روی لینک کلیک نمایید.

hhh353

علائم

مراحل اوليه بيماري ممكن است هيچ علامتي نداشته باشيد ولي علائم اوليه بيمار شامل:
1- تشنگي مفرط
2- گرسنگي مفرط
3- ادرار زياد و مكرر
4- زخم يا خونريزي كه دير بهبود مييابد
5- پوست خشك و خارشدار
6- كاهش وزن بدون دليل
7- ديد تار كه روز تا روز متفاوت است
8- خواب آلودگي و خستگي غيرمعمول
9- خواب رفتن و سوزنسوزن شدن دست و پا
10- عفونت مكرر قارچي در پوست، لثه‌ها و دستگاه تناسلي زنانه

اگر يك يا چند علامت از اين علائم را داشتيد سريع با پزشك خود تماس بگيريد.

احتمال ابتلا 

1- اگر بالاي 45 سال داريد
2- اگر وزن شمـآن زياد است
3- اگر منظم ورزش نميكنيد
4-اگر والدين يا خواهر يا برادر شما ديابت دارند
5- اگر خانم هستيد و نوزاد بالاي 5/4 كيلوگرم بدنيا آوردهايد يا در دوران حاملگي ديابت داشتهايد
6- اگر فشار خون شما بالاتر از 90/140 ميليمتر جيوه است
7- اگر HDL≤40 داريد
8- اگر TG>250 mg/dl داريد.

اگر اين عوامل خطر در شما وجود دارد، پزشك شما را براي ديابت تست ميكند. اين كار براي شما در سن پائينتر يا با فاصله كمتري نسبت به افراد عادي بايد تست شود. پزشک شما برای بررسی سطح قند خون یک آزمایش خون انجام خواهد داد . مقادیر طبیعی آن عبارتند از :

▪ قند خون ناشتا ۱۲۰ – ۶۰ ( ۸ ساعت قبل از آزمایش غذا یا مایعات نخورده باشید ) .

▪ قند خون غیر ناشتا ۱۳۹ – ۶۰ ( قبل از آزمایش غذا یا مایعات خورده باشید ) .

پیشگیری از دیابت

تغییر سبک زندگی می‌تواند یک قدم بزرگ به سمت پیشگیری از دیابت باشد و هیچوقت برای شروع دیر نیست. این نکات را در

نظر داشته باشید.
وقتی صحبت از دیابت نوع ۲ می‌شود--که متداول‌ترین نوع دیابت است--پیشگیری بهترین راهکار است. همچنین اگر در معرض خطر بالایی از ابتلا به دیابت هستید، مثلاً اگر اضافه وزن زیادی دارید یا سابقه خانوادگی دیابت دارید، خیلی مهم است که پیشگیری از دیابت را به اولویت زندگیتان تبدیل کنید.
پیشگیری از دیابت درست مثل سالم غذا خوردن، بالا بردن فعالیت بدنی و کم کردن اضافه وزن، جزء اصول اولیه است و هیچوقت برای شروع دیر نیست. با ایجاد چند تغییر کوچک در سبک زندگی‌تان می‌توانید از بروز مشکلات جدی دیابت مثل تخریب اعصاب، کلیه‌ها و قلب، جلوگیری کنید.

فعالیت بدنی‌ بیشتری داشته باشید.

فعالیت بدنی روزمره فواید بسیار زیادی دارد. ورزش کمکتان می‌کند تا:
- وزنتان را پایین بیاورید.
- قندخونتان را پایین بیاورید.
- حساسیت شما به انسولین را بالا می‌برد--که کمک می‌کند قندخونتان در یک محدوده نرمال بماند.
تحقیقات نشان می‌دهد که هم ورزش‌های هوازی و هم قدرتی می‌تواند به کنترل دیابت کمک کند اما بهترین نتیجه از برنامه تناسب‌اندامی حاصل می‌شود که از هر دوی این تمرینات استفاده می‌کند.

فیبر فراوان بخورید.

فیبر کمک‌های زیادی به شما می‌کند:
- با بالا بردن  کنترل قندخونتان، احتمال بروز دیابت را کاهش می‌دهد.
- احتمال بروز بیماری‌های قلبی را کاهش می‌دهد.
- با کمک به احساس سیری، به کاهش وزن کمک می‌کند.
موادغذایی سرشار از فیبر شامل میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات، غلات کامل، آجیل و دانه‌ها می‌شود.

تا می‌توانید غلات کامل مصرف کنید.

بااینکه دلیل آن چندان مشخص نیست اما غلات کامل می‌توانند احتمال بروز دیابت را پایین آورده و به حفظ سطح قندخون کمک کنند. سعی کنید حداقل نیمی از غلات مصرفی‌تان کامل باشد. بسیاری موادغذایی که از غلات کامل درست می‌شوند آماده خوردن هستند مثل نان‌های مختلف، پاستا و بسیاری سیریال‌ها.

اضافه‌وزنتان را کم کنید.

اگر اضافه‌وزن دارید، پیشگیری از دیابت می‌تواند به کم کردن وزنتان بستگی داشته باشد. هر یک کیلویی که کم می‌کنید، سلامتی‌تان را بهبود می‌بخشد. در یک تحقیق مشخص شد که افرادیکه اضافه‌وزن دارند، با کم کردن هر یک کیلو از وزن بدنشان، خطر ابتلا به دیابت را ۱۶ درصد در خود کاهش دادند. هچنین آنهایی که وزن نسبتاً کمی پایین آورده--حداقل ۵ تا ۱۰ درصد از وزن اولیه خود--و به طور مرتب ورزش کردند، تا ۶۰ درصد احتمال ابتلا به دیابت را در خود کاهش دادند.

از رژیم‌های غذایی جدید پرهیز کرده و انتخاب‌های سالمتری داشته باشید.

رژیم‌های کم‌کربوهیدرات، رژیم شاخص گلیسمی و سایر رژیم‌های جدید شاید در ابتدا به شما کمک کند وزنتان را پایین بیاورید اما تاثیر آنها در پیشگیری از دیابت شناخته شده نیست و اثر طولانی‌مدتی نیز نخواهند داشت. و با خارج کردن یا محدود کردن یک گروه غذایی خاص از برنامه روزانه، رسیدن موادمغذی لازم را به بدنتان محدود می‌کنید. درعوض این، برای داشتن یک برنامه‌غذایی سالم که به کاهش‌وزنتان کمک کند، بیشتر بر حجم وعده‌های غذایی و سالم بودن موادی که می‌خورید تمرکز کنید.
چه زمان نزد پزشک بروید؟
اگر سنتان بالاتر از ۴۵ سال است و وزن نرمالی دارید، از پزشکتان بپرسید که لازم است تست دیابت انجام دهید یا خیر. انجمن دیابت امریکا در موارد زیر آزمایش گلوکز خون را توصیه می‌کند:
- بالاتر از ۴۵ سال باشید و اضافه وزن داشته باشید.
- کمتر از ۴۵ سال باشید و اضافه وزن را در کنار یک یا دو مورد عامل خطرزای دیگر برای دیابت نوع ۲ داشته باشید.

- مثل سبک زندگی نشسته و ساکن یا سابقه خانوادگی دیابت.
نگرانی‌های خود درمورد پیشگیری از دیابت را با پزشکتان مطرح کنید. او به شما کمک می‌کند از بروز دیابت پیشگیری کنید و برحسب سابقه پزشکی و سایر عوامل، توصیه‌های بیشتری به شما ارائه خواهد کرد.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)