راههای درمان فشار خون بالا

افزایش فشار خون نقش عمده ای در بروز بیماریهای عروق کرونر، سکته مغزی، نارسایی قلبی، نارسایی کلیوی و مرگ ناشی از این بیماریها در پی دارد. تغییر رژیم غذایی نیز ممکن است بتواند جایگزین درمان دارویی شود و یا در صورت نیاز به درمان، باعث شود که درمان با داروهای کمتر و دوزهای پایین تری برای کاهش فشار خون بالا انجام شود.

رگهای خونی موسوم به سرخرگها ، خون را از قلب به اندام های گوناگون بدن می رساند. هر بار که قلب منقبض می شود ، خون را با فشار وارد سرخرگها می کند بنابراین فشار خون، حاصل مقاومت عروق در برابر ضربانهای قلب است. فشاری که در عروق خونی در پی ضربان قلب پدید می آید فشار خون ` سیستولیک` نام دارد و فشاری که به هنگام استراحت قلب یعنی بین دو ضربان پدیدار می شود فشار خون `دیاستولیک` است.

 به‌منظور كنترل فشارخون بالاي تحت درمان دارويي يا بدون آن، اصلاحات شيوة‌ زندگي يك قسمت ضروري است. با انجام اقدامات مؤثر غيردارويي(اصلاح شيوه‌هاي زندگي)، ممكن‌است براي كنترل فشارخون بالا نيازي به داروهاي كاهش‌دهندة فشارخون نباشد و يا در صورت نياز، مقدار داروي مورد مصرف كاهش يابد.

 راههای درمان فشار خون بالا به شرح زیر می باشد:

درمان های اصولی‌ کلی‌

بررسی‌های‌ تشخیصی‌ ممکن‌ است‌ شامل‌ آزمایش‌ خون‌، نوار قلب‌، آنژیوگرافی‌ (عکس‌برداری‌ از عروق‌ با کمک‌ تزریق‌ ماده‌ حاجب‌ و تاباندن‌ اشعه‌ ایکس‌) و نیز سایر عکس‌برداری‌ها باشد. اهداف‌ درمان‌ فشار خون بالا با توجه‌ به‌ ویژگی‌های‌ هر فرد تعیین‌ خواهند شد و ممکن‌ است‌ شامل‌ کم‌کردن‌ وزن‌؛ ترک‌ دخانیات‌؛ برنامه‌ ورزش‌ مناسب‌؛ و تغییر شیوه‌ زندگی‌ برای‌ کاهش‌ استرس‌ باشند. گرفتن‌ فشار خون‌ خودتان‌ را فرا بگیرید و روزانه‌ فشار خون‌ را اندازه‌گیری‌ کنید.

كاهش وزن

اقدام به كاهش وزن اضافي در كنترل فشارخون بالا يك اولويت است و در اكثر بيماران، به‌طور متوسط 2 ميلي‌ليتر جيوه، به‌ازاي هر يك كيلوگرم كاهش وزن، فشارخون را پايين‌ مي‌آورد. در اكثر افراد داراي بيش از 10% اضافه وزن، كاهش وزن در حد 5 كيلوگرم، فشارخون را كاهش مي‌دهد. تغذية مناسب(صفحة بعد) همراه با فعاليت بدني منظم‌ به‌طور مثبت روي وزن، فشارخون و به‌طور كلي خطر قلبي‌عروقي تأثير مي‌گذارد.

داروها

از آن­جا که فشارخون یک بیماری مزمن می­باشد, ممکن است جهت کنترل آن, نیاز به مصرف دارو تا آخر عمر باشد, بنابراین بیماران نباید انتظار داشته باشند که پس از مصرف چند ماه و یا گاهی چند سال داروهای ضد فشار خون می­توانند آن­ها را قطع کنند, بلکه گاهی تا آخر عمر باید مصرف شود تا از زندگی عادی و طبیعی برخوردار باشند و دچار عوارض افزایش فشارخون مانند سکته­های قلبی و مغزی نگردند.

در صورتی‌ که‌ اقدامات‌ محافظه‌کارانه‌ اثر نداشته‌ باشند، با استفاده‌ از داروهای‌ ضد فشار خون‌ می‌توان‌ فشار خون‌ را پایین‌ آورد. از مصرف‌ داروهای‌ سرماخوردگی‌ و سینوزیت‌ خودداری‌ کنید. این‌ داروها حاوی‌ افدرین‌ و پسوافدرین‌ هستند که‌ باعث‌ افزایش‌ فشار خون‌ می‌شوند.

داروهاي كاهش‌دهندة فشارخون بالا بدون وجود تفاوت اساسي در كاهش فشارخون بين آنها در 6 گروه اصلي طبقه‌بندي مي‌شوند. براي شروع و ادامة درمان، تمام اين دارو مؤثرند.

  • چگونگي احتمال خطر قلبي‌عروقي در بيمار مبتلا به فشارخون بالا،
  • وجود آسيب در اعضاي هدف، بيماري باليني قلبي‌عروقي، بيماري كليوي يا ديابت،
  • وجود بيماري‌هاي همراه كه مصرف گروهاي دارويي خاص كاهش‌دهندة فشار خون را تحت تأثير قرار مي‌دهند،
  • تفاوت فردي در پاسخ به گروه‌هاي دارويي،
  • امكان تداخل با ساير داروهاي تجويز شده،
  • قوي‌بودن شواهد كاهش حوادث قلبي‌عروقي يا تجويز داروهاي اختصاصي،

فعاليت بدني منظم مناسب با سن و توانایی­های جسمی

به بيماران مبتلا به فشارخون بالا در هر سني توصيه كنيد تا حداقل 30 دقيقه در بيشتر روزهاي هفته ورزش متوسط انجام دهند. ورزش در کنترل فشار خون بالا و درمان آن می تواند بسیار مؤثر باشد. اين مقدار فعاليت را مي‌توان در دفعات بيشتري با فواصل زماني كوتاه‌تري(به‌عنوان مثال 3 بار پياده‌روي به مدت 10 دقيقه در روز) انجام داد. فعاليت بدني متوسط منظم شامل مواردي مانند پياده‌روي تند،jogging، دوچرخه‌سواري، شنا، از پله بالا و پايين رفتن، باغباني فعال و كارفعال خانه‌داري است. به بيماران مبتلا به فشارخون بالا توصيه كنيد تا از تمرينات ايزومتريك مانند بلند كردن وزنه كه فشارخون را افزايش مي‌دهد خودداري كنند.

رژیم‌ غذایی‌

مصرف جیره غذایی سرشار از دانه های سبوس دار، میوه، سبزی و لبنیات کم چرب و کنار گذاشتن چربی اشباع شده و کلسترول تا میزان 14 میلی متر جیوه یکی از راههای درمان فشار خون می کاهد. برنامه غذایی خود را بر این اساس تنظیم کنید.

به بيماران توصيه میشود تا از تغذية مناسب مواد غذايي لذت ببرند؛ زيرا با تغذية مناسب، تركيبات چربي خون تنظيم مي‌شود و به كاهش وزن كنترل فشارخون كمك مي‌كند. آنها را تشويق كنيد تا از غذاهاي گياهي مانند نان، غلات، برنج، ماكاروني، سبزيجات، ميوه‌جات و حبوبات(نخود خشك‌شده، لوبيا و عدس) مقادير متوسط از گوشت لخم، ماكيان، ماهي و محصولات لبني كم‌چربي مانند ماست، شير، پنير استفاده كنند و چربي‌هاي اشباع را با مقادير متوسط از چربي‌هاي غيراشباع چندزنجيره يا تك‌زنجيره مانند روغن آفتاب‌گردان، زيتون و ماگارين‌هاي غيراشباع چندزنجيره و تك‌زنجيره جايگزين كنند.

رژیم‌ غذایی‌ کم‌ نمک‌: میزان مناسب سدیم دریافتی روزانه برای بزرگسالان سالم ۲۴۰۰ میلی گرم می باشد ولی این مقدار در افراد دچار فشار خون بالا به ۱۵۰۰ میلی گرم در روز کاهش می یابد. چنان که نمک دریافتی از طریق غذا را با کنار گذاشتن نمکدان کاهش می دهید باید به مقادیر نمک موجود در غذاهای فرآیند شده نیز توجه کرده و آن ها را محدود کنید؛ غذاهایی مانند سوپ های کنسروی و یا غذاهای منجمد.

در صورت‌ اضافه‌ وزن‌، رژیم‌ لاغری‌ مناسب‌ میتواند در درمان فشار بالا بسیار مؤثر باشد.

اجتناب از هرگونه مصرف تنباکو (سیگار، قلیان و...) و مواد مخدر

علاوه بر سایر خطرات سیگار کشیدن، نیکوتین موجود در سیگار سبب افزایش فشار خون به میزان 10 میلی متر جیوه یا بیشتر خواهد شد که تا یک ساعت بعد از سیگار کشیدن ادامه خواهد یافت . سیگار کشیدن در سراسر روز به آن معناست که فشار خون دائماً بالا باقی خواهد ماند .

کاهش استرس

اوّلین و شاید مهم­ترین بخش درمان فشارخون برطرف کردن استرس­های محیطی, خانوادگی و عصبی است. استرس یا اضطراب به طور موقت سبب افزایش فشار خون می شود. مدتی در مورد آنچه سبب استرس شده است مانند کار، خانواده، مسایل مالی یا بیماری فکر کنید. وقتی علت ایجاد استرس را فهمیدید ، فکر کنید چگونه می توان استرس را از بین برد یا کاهش داد. اگر فکر می کنید که نمی توانید تمام عوامل ایجاد کننده استرس را از بین ببرید حداقل از راهی درست بر استرس غلبه کنید. به این منظور می توانید از تمرین های تنفس عمیق استفاده کنید. همچنین می توانید از ماساژ ، یوگا یا مراقبه استفاده نمائید. اگر این کارها سودی نداشت، برای مشاوره به افراد خبره رجوع کنید.