علایم بالا رفتن فشار خون

فشارخون عبارت از نیرویی است که در اثر برخورد خون با دیواره سرخرگها بوجود می آید و سپس جریان خون از قلـب بـه قـسمت های دیگر بدن منتقل میشود. هنگامی‌که قلب منقبض می‌شود باعث تلمبه شدن خون به داخل سرخرگهای بزرگ بدن میشود کـه فشار سیستول می‌نامند. و هنگامیکه قلب شل و منبسط میشود میشود فشار خون به حداقل میرسد که به آن فشار دیاستول گویند.

عوامل

بیشتر مردم (نزدیک به نود و پنج درصد آنها) از نوعی افزایش فشار خون رنج می برند که علت مشخصی برای آن یافت نشده است. به این فرم،  افزایش فشار خون اولیه گفته می شود.

دلایل بالا رفتن فشار خون هنوز به طور کامل شناخته نشده است . در بیشتر موارد افزایش مقاومت محیطی عروق مسئول افزایش فشار خون است که خود علل متفاوتی دارد.

فشار خون بالا خصوصاً در افراد مسن بسیار شایع است.تقریباً در حدود یک نفر از هر چهار نفر از  فشار خون بالا رنج می برند. در بیماران جوانتر در مردان شایعتر است ولی در سنین بالاتر در زنان بیشتر از مردان دیده می شود. به طور کلی با افزایش سن خطر ابتلا افزایش می یابد.

عوامل زیر در بروز این نوع افزایش فشار خون موثر هستند:

سن، ژنتیک، نژاد، چاقی، الکل، نمک زیاد، استرس، بیماری کلیوی، داروها و سموم، بیماریهای غدد درون ریز، اشکال در سیستم عصبی خودکار و یا سیستم هورمونی کلیه ( رنین آنژیوتانسین )، مقاومت به انسولین، فشار بالا در اوایل بارداری

خطر افزایش فشار خون در زنانی که از قرصهای ضد بارداری استفاده می کنند، بیشتر است. اشکال در سیستم عصبی خودکار و یا سیستم هورمونی کلیه ( رنین آنژیوتانسین ). مقاومت به انسولین فشار بالا در اوایل بارداری ممکن است نشان دهنده افزایش فشار خون اولیه باشد.

تا سن ۶۰ سالگی، مردان در مقایسه با زنان به احتمال بیشتری دچار فشارخون بالا میشوند، البته پس از ۶۰ سالگی زنان در معرض خطر بیشتری هستند. احتمالا آسیب دیدن برخی سلولهای کلیوی مهمترین علت ابتلا به فشار خون در افراد مسن می‌باشد. بهترین راه برای جلوگیری آسیب دیدن سلولهای کلیوی با افزایش سن،  اصلاح رژیم غذایی و استفاده از میوه‌ها و سبزیجات و دانه‌های کامل غلات و حبوبات و جلوگیری از افزایش وزن می‌باشد.

داروهای استروییدی، بعضی‌ از انواع‌ داروهای‌ مهارکننده‌ اشتها، ضد احتقانها ( دکونژستانت‌ها) درداروهای ضد سرماخوردگی ونیز برخی از مکملهای غذایی ممکن است فشارخون را افزایش دهند. قرصهای ضد حاملگی هم میتوانند سبب افزایش فشارخون در برخی از زنان شوند.

تنگ شدن سرخ رگ خون رساننده به کلیه یکی از شایع ترین علت های بیماری فشارخون بالای ثانویه است.

برخی تحقیقات نشان می دهد که بیش از نیمی از افراد دیابتی دارای فشارخون بالا هستند٬ شاید این عامل به خاطر چسبنده بودن خون این افراد باشد.

اهمیت این عامل به دلیل خطرناک بودن همراهیش با فشارخون بالاست; زیرا خطر بیماری های قلبی عروقی را افزایش می دهد.

افرادی که تحرک ندارند، ضربان قلب بیشتری دارند. هرچه ضربان قلب بیشتر باشد، در هر انقباض قلب سخت تر کار می کند و فشار قوی تری بر سرخرگ ها اعمال می نماید. کمبود فعالیت بدنی، خطر چاقی و اضافه وزن را نیز افزایش می دهد.

در یک تحقیق علمی ثابت شده است که درافراد دیابتی فشارخون درطول روز و شب تغییر نمی کند. به طور معمول فشارخون افراد سالم٬ شب ها پایین تر از روزها می آید٬ متاسفانه این تغییر برای افرادی که به بیماری دیابت مبتلا هستند٬ اتفاق نمی افتد.

بنابراین افرادی که دچار دیابت هستند باید هرچه زودتر تحت درمان قرار گیرند تا عوارض توام بیماری های دیابت و فشارخون بالا دامن گیرشان نشود.

پتاسیم به حفظ تعادل سدیم در سلول های بدن کمک می کند. چنانچه پتاسیم کافی دریافت نکنید، سدیم بالایی در خون انباشته می شود.

علائم

فشار خون یکی از علائم اصلی حیات می باشد. هنگامی که سرخرگ‌های بزرگ، قابلیت ارتجاع و استحکام طبیعی خود را از دست بدهند و عروق کوچک نیز باریکتر شوند فشار خون بالا می‌رود. فشار خون‌ بالا گاهی‌ “کشنده‌ بی‌سر و صدا ” نامیده‌ می‌شود ، زیرا تا مراحل‌ انتهایی‌ اکثرا هیچ‌ علامتی‌ ندارد.

متاسفانه در بسیاری از موارد ٬ بیماری فشار خون بالا ٬ دارای نشانه یا علائم خاصی نمی باشد. در چنین مواردی تنها راه تشخیص بالا بودن فشار خون ٬ اندازه گیری آن است. اندازه گیری فشار خون یکی از اولین کارهایی است که پزشکان محترم هنگام معاینه ی بیمارانشان در هر نوبت انجام می دهند و این کار نقش مهمی در تشخیص به هنگام  بیماری فشار خون دارد.از بین هر چهار نفر احتمال دارد یک نفر مبتلا به فشار خون بالا باشد. بنابراین اندازه گیری مرتب فشار خون حداقل هر شش ماه یک مرتبه ٬ به همه توصیه می شود. بعضی از افرادی که فشار خون بسیار بالایی دارند ٬ اوایل صبح ٬ گاهی سردردی احساس می کنند که کم کم در طول روز از درد آن کاسته شده و برطرف می شود.

به طور کلی بعضی از علایم بالا رفتن فشار خون در زیر ذکر شده است که بعضی از آن ها مستقیما و بعضی غیر مستقیم نشان دهنده ی فشار خون بالا است :

  • سردرد ٬ سرگیجه
  • تپش قلب
  • خستگی و بی حالی
  • کم شدن دید یا تاری آن ( ضعیف شدن چشم)
  • درد قفسه ی سینه
  • مشاهده ی خون داخل بینی یا ادرار
  • تنگی نفس شدید
  • کرختی و مورمور شدن دست و پاها
  • تهوع و استفراغ
  • خونريزي از بيني بدون علت مشخص

كه البتـه ايـن علائـم مـي‌توانند به علت‌هايي غير از فشارخون هم ايجاد شـود.

عوارض

بـالابودن فشارخون مي‌تواند باعث عوارض زير شود:

  • حجم قلب بزرگتر شده و قدرت آن كمتر مي شود. كه در نتيجه منجر به نارسايي قلبي مي شـود. نارسـايي قلبي به وضعيتي گفته مي شود كه قلب نمي تواند خـون كافي را به سراسر بدن پمپ كند.
  • درعروق خوني آنوريسم تشكيل مي شود. آنوريسم يك برآمدگي غير طبيعـي در ديـواره سـرخرگ اسـت. محلهاي شايع ايـن عارضـه سرخرگهاي اصـلي مانند شريانهاي مغزي، اندامهاي تحتاني، روده ها و طحال است كه خون را از قلب به تمام بدن انتقال مي دهد.
  • عروق خوني در كليه ها بسيار باريك اسـت كه مي تواند باعث نارسايي كليه ها شود. سرخرگها در بعضي از نواحي بدن باريك شده و جريان خون را محدود مي كند( بويژه در قلب، مغز، كليـه

ها و اندامها). اين مساله باعث حمله قلبي، ايست قلبي، نارسايي كليه و يا قطع عضو مي شود.

یکی از مهمترین راه ارزیابی سلامت، اندازه‌گیری فشارخون است، هر چه فرد فشارخون بالایی داشته باشد خطر ابـتلاء بـه بیمـاری های مختلف افزایش می‌یابد.