راههای کنترل و جلوگیری از فشار خون بالا

Sphygmomanometer, blood pressure gauge

از آنجا که علایم بیماریهای قلبی عروقی دیر ظاهر می شود, افراد جامعه باید نسبت به وضعیت سلامت قلب خود حساس باشند و فشارخون خود را تحت کنترل داشته باشند.
درصد قابل توجهی از مردان و زنان کشور با افزایش چربی، دیابت، فشارخون مواجه هستند. افزایش فشارخون به خصوص در افراد سیگاری بیشتر دیده می شود.
لازم است افرادی که دارای عوامل خطرآفرین هستند، مورد معاینه دقیق قرار گرفته, نوار قلب آنان تهیه شود و تست ورزش برای آنها تجویز شود.
افراد مبتلا به دیابت و یا فشارخون و یا افرادی که چربی خون دارند، ممکن است حتی در سنین پایین نیز دچار بیماریهای قلبی شوند و به این گروه جهت پیشگیری از بیماریهای قلبی و عروقی توصیه می شود به پزشک مراجعه کنند.
درصد قابل توجهي از مردان و زنان كشور با افزايش چربي, ديابت، فشارخون مواجه هستند. افزايش فشارخون به خصوص در افراد سيگاري بيشتر ديده مي شود.
فشارخون بالا، فشارخون بیشتر از حد طبیعی است که در اصطلاح به آن قاتل بی سر و صدا می گویند که از هر پنج فرد بالغ معمولا یک نفر به آن مبتلا می شود و این بیماری سالیانه باعث مرگ و میر بسیاری می شود و نشانه مشخصی ندارد. فشارخون بالا حالتی است که فهم آن آسان است و آزمایش برای تشخیص آن آسان و سریع و بی درد است و درمان پرفشاری خون نیز ساده است.
فشار خون بالا عللی ارثی و محیطی دارد و لازم است از دوران کودکی با اصلاح شیوه زندگی و پیروی از رژیم غذایی سالم و فعالیت جسمی مداوم در جهت پیشگیری از آن اقدام شود.
تاكيد مي شود فشار خون همه افراد از 3 سالگي به بعد به طور دوره‌اي اندازه گيري شود. حتي فشار خون بالا در حد خفيف نيز پرعارضه بوده و پيشگيري و كنترل آن باعث سلامتي و زندگي طولاني تر با كيفيت بهتر مي شود.

راههای کنترل فشارخون بالا یا کشنده خاموش

فشارخون بالا عبارتست از افزایش فشار وارده از جریان خون به دیواره رگ‌های خونی.
فشار خون بالا گاهی «کشنده بی سر و صدا» نامیده می‌شود، زیرا تا مراحل انتهایی اکثرا هیچ علامتی ندارد. توجه داشته باشید که فشار خون به طور طبیعی در اثر استرس و فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری بدنی بالا می‌رود.
اما فردی که دچار بیماری فشارخون بالاست، به هنگام استراحت نیز فشار خونش بالاتر از حد طبیعی قرار دارد.
یکی از روش های کنترل فشار خون بهبود شیوه زندگی است که هرکسی می تواند برای خود انجام دهد تا از فشارخون بالا جلوگیری کند. اگر فردی دچار پرفشاری است باید با پزشک مشورت کند و برای کاهش فشارخون خود و تنظیم بهتر آن و مصرف و یا عدم مصرف دارو با پزشک مشورت کند.

عوامل موثر در تغییرات فشار خون در طول روز

  • در طول خواب فشار خون کاهش مي‌يابد.
  • تعداد تنفس و ضربان قلب در میزان فشار خون تاثیر دارد.
  • فعالیت فکری و جسمی ممكن است در فشار خون موثر باشد.
  • در طول شب فشار خون در افراد سالخورده و بیماران مبتلا به دیابت کمتر است.
  • سیگار فشارخون را به طور موقت افزایش می دهد.
  • مصرف سيگار، الكل و قهوه باعث افزایش فشار خون می‌شود.
  • پربودن مثانه در فشار خون موثر است.
  • كم‌خوابي و فشار عصبي فشار خون را افزایش می‌دهد.
  • عوامل محيطي ماند دما و سر وصدا بر ميزان فشار خون موثر هستند.

راههای کنترل فشار خون

پیشگیری از فشار خون بالا دارای مراحلی هست که عبارتند از:

  • پیشگیری اولیه
  • کاهش بروز و شیوع فشارخون بالا
  • کاهش بروز و شیوع عوامل خطرزای ابتلا به فشارخون بالا (چاقی – کم تحرکی – تغذیه نامناسب –واسترس های روحی)
  • کاهش وزن اضافی بدن: وزن خود را کاهش دهید و مراقب سایز دور کمر خود باشید.

تغییر رژیم غذایی

  • کاهش مصرف چربی و نمک رژیم غذایی

سدیم ، همیشه یکی از عوامل مضر و موثر در بروز بیماری هایی مانند ناراحتی های قلبی، فشارخون و استئوپروز بوده و هست. علاوه بر این، تحقیقات اخیر نشان می دهد مصرف بیش از حد نمک می تواند موجب افزایش احتمال ابتلا به سرطان های معده، مری و مثانه شود. برای مزه دار کردن غذا به جای نمک می توان از ادویه و چاشنی هایی مانند زنجبیل، سیر، فلفل سیاه، رازیانه، ریحان و ترخون استفاده کرد. هر یک از این گیاهان معطر دارای ترکیبات موثری برای پایین آوردن فشار خون هستند. سرکه نیز می تواند چاشنی خوبی برای مزه دار کردن غذا باشد.

  • خوردن غذاهای حاوی کلسیم بالا مثل لبنیات کم چرب

کلسیم یک ماده معدنی است که در استخوانها وجود دارد و کمبود آن موجب پوکی استخوان می‌شود و به میزان فراوان در شیر وجود دارد. بیشتر کلسیم در استخوانها و دندانها موجود است و تنها 1% آن در بقیه بدن وجود دارد که همین 1 درصد اعمال زیادی انجام می‌دهد، مثلاً انقباض همه ماهیچه‌های ما بسته به وجود کلسیم است. با بالا رفتن سن توده استخوانی به تدریج مواد معدنی‌اش را از دست می‌دهد و به دنبال آن عوارض از قبیل شکستگی انتهای استخوان ران ، روی هم جمع شدن ستون فقرات و ... روی می‌دهد. کمبود کلسیم موجب افزایش فشارخون و در نتیجه ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی می شود.
کلسیم در شیر ، ماست ، پنير وكشك وجود دارد. بستني نيز از منابع خوب كلسيم است ولي چون ميزان كالري آن بالاست ومي تواند موجب اضافه وزن وچاقي بشود در مصرف آن نبايد زياده روي كرد. مطالعات انجام شده نشان داده است در جوامعي كه منابع غذايي كلسيم مثل شير ولبنيات به ميزان توصيه شده مصرف مي شود ، شيوع فشار خون بالا كمتر است .

  • مصرف غذاهای حاوی پتاسیم بالا مثل موز، پرتقال، گوجه فرنگی و کیوی

پتاسيم يكي از مهمترين الكتروليت هاي موجود در بدن است كه باعث بهبود عملكرد كليه ها، غدد فوق كليوي، قلب، سلول هاي عصبي و عضلاني و نيز باعث حفظ تعادل آبي و اسيدي بدن مي‌شود. علائم كمبود آن در بدن شامل موارد زير است:
خستگي، خواب آلودگي، ضعف عضلاني، يبوست، نامنظمي ضربان قلب، تأخير در تخليه معدي.

  1. مصرف روزانه پنج نوبت میوه و سبزی
  2. مصرف حداقل دوبار در هفته ماهی
  3. مصرف گوشت بدون چربی
  4. مصرف نکردن و يا محدود كردن مصرف مواد غذایی آماده¬ی پرنمک مانند؛ فست فود، سوسيس، كالباس ترشيجات و چيپس