فشار خون بالا در دوران بارداری و زنان باردار

komplikacii

فشار خون یکی از شایعترین بحران های حاملگی است . و اينكه چگونه حاملگی، فشار خون را شدید می کند یا حتی باعث آن می شود از مشکلات حل نشده طب می باشد.
فشار خونی که ناشی از خود بارداری است یعنی در اثر همان وضعیت فیزیوپاتالوژی دوران بارداری اتفاق می افتد "پره اکلامپسی"نامیده می شود که به نوع خفیف و شدید تقسیم می شود که به دنبال خود علائم بالینی هم خواهد داشت.
نامهای دیگر پره اکلامپسی ، توکسمی، بارداری القاء شده بر اثر فشار خون بالا ، و toxemia preeclamptic می باشد. این بیماری در بسیاری از موارد خفیف است. یک فرم آن که پره اکلامپسی شدید نامیده میشود با نشانگان یا بیماری HELLP (H = تجزیه خون داخل رگها ، EL= افزایش آنزیم های کبدی ، LP = پلاکت کم).
اکلامپسی به بروز تشنج و هر شرایطی که باعث تشنج زن در زمان حاملگی شود، گفته می شود .
در ایالات متحده در 5 تا 8 درصد از حاملگی ها، پره اکلامیسی اتفاق می افتد . در بیشترین موارد بعد از 37 هفته از بارداری، پره اکلامپسی رخ می دهد، البته باید توجه داشت که 10% موارد اتفاق افتاده قبل از هفته 34 بارداری بوده .
خانمی که فشار خون دارد هم می تواند به فشار خون حاملگی مبتلا شود که به آن فشار خون اضافه شده بر فشار خون قبلی می گویند، ولی در نهایت فشار خون چه از نوع مزمن، اضافه شده و یا پره اکلامپسی می تواند خطراتی برای مادر و جنین در طول دوران حاملگی داشته باشد.

علائم

علائم و نشانه ها ی پره اکلامپسی ، به دلیل افزایش فشار در داخل شریان های کوچک ، که باعث کاهش جریان خون به اعضای بزرگ بدن مانند کلیه ، جفت ، مغز و کبد می شود رخ می دهد.
در صورت مشاهده علايم پره اكلامپسي از جمله افزايش ناگهاني وزن، سردرد مداوم يا شديد، تغيرات ديد، درد بالاي شكم و يا حساسيت آن ناحيه، تهوع و استفراغ و يا جدا‌شدگي جفت شامل لكه‌بيني يا خونريزي از واژن يا درد و حساس شدن رحم در لمس بيمار سريعاً به پزشك مراجعه كنند.

تاثیر فشار خون بر کودک و مادر

هر چه فشارخون بالاتر و سن بارداري پایین‌تر باشد خطر بيشتر است. خطر ايجاد پره‌اكلامپسي در شرايطي كه افزايش فشار خون قبل از هفته 30 ايجاد شده باشد دو برابر است با اين حال از هر چهار خانم مبتلا به افزايش فشار خون يك نفر در دوران بارداري، زايمان و يا بلافاصله بعد از آن مبتلا به پره‌اكلامپسي است.
ابتلا به افزايش فشار خون بارداري خطرات ديگري از‌ جمله عقب افتادن رشد در داخل رحم، زايمان زودرس، جداشدگی جفت و مرده زايي به دنبال دارد.
بسته به اینکه شخص در چه مرحله ای ازبارداری قرار گرفته و میزان بالا رفتن فشار خون چقدر است . معمولا بیشتر خانمهای بارداری که دچار بالا رفتن فشار خون هستند بصورت خفیف به این مساله دچار میشوند و تقریبا تا اواخر بارداری دچار مشکل جدی نمیشوند.
احتمال بروز پره اکلامپسی در مادر باردار: 25% افرادی که دچار فشارخون بالا در بارداری میشوند در طول زایمان یاپس ازآن دچار، پره اکلامپسی میگردند.اگر چنانچه شخصی پیش ازهفته سی ام بارداری دچار فشارخون گردد احتمال بروز پره اکلامپسی برای او بیشتر خواهد شد
-کاهش رشد جنین درون رحم مادر
-زایمان زودرس در مورادی که مادر مبتلا به فشارخون بالای بارداری میباشد بیشتر دیده میشود .
-پاره شدن و جدا شدن زودتر ازموعد جفت ازرحم مادر.
-مرده زایی
کنترل
خانم‌هاي باردار باید طبق برنامه براي ويزيت‌هاي دوران بارداري مراجعه كنند و فشار خون آنها كنترل شود و در صورت شك بايد آزمايش‌هاي تشخيصي درخواست شود.
از آنجائيكه پرفشاري خون بر گردش خون جفت تأثير مي گذارد، هنگام تشخيص چنين علامتي پزشك يا ماما درخواست سونوگرافي مي كند تا از رشد كافي جنين و ميزان كافي مايع آمنيوتيك اطمينان حاصل كند. ممكن است يك سري آزمايشات بيو فيزيكي (BBP) نيز براي شما درخواست شود تا از سلامت جنين اطمينان حاصل گردد و در بعضي از موارد خاص درخواست سونوگرافي با داپلر مي شود تا جريان خون جنين كنترل گردد. پزشك يا ماما ممكن است يك سري آزمايشات خون نيز درخواست كند و از شما بخواهد كه ادرار 24 ساعته خود را جمع آوري كنيد تا از نظر وجود پروتئين بررسي شود. (اين آزمايش از آزمايش ادرار با نوارهاي مخصوصي كه هنگام مراجعه براي مراقبت هاي دوران بارداري انجام مي شود، دقيق تر است). اين آزمايشات به پزشك كمك مي كند تا در صورت وجود پره كلاپسي آنرا تشخيص دهد و هر نوع تغيير ديگر در وضعيت شما را در آينده تحت نظر قرار دهد. علاوه بر اين ارزيابي اوليه، رسيدگي به افزايش فشار خون بستگي به ميزان فشار خون و وضعيت جنين و نيز ميزاني كه از بارداري شما گذشته است، خواهد داشت.
در صورتي كه فشار خون زير 110/160 باشد و ساير نشانه‌ها نيز وجود نداشته باشد بيمار مبتلا به افزايش فشارخون خفيف در بارداري است.
درمان
مهم ترین نکته در فشار خون تشخیص به موقع آن است و این که جزو کدام گروه می باشد به تشخیص به موقع بستگی دارد.
اساسا معاینات دوران بارداری هر ماه تا 28 هفتگی سپس هر دو هفته تا 36 هفتگی و بعد از آن هفتگی تا زمان زایمان است. این پیگیری ها به ما کمک می کند که در اولین فرصت تشخیص افزایش فشار خون را بدهیم.
یکی از مهمترین اقدامات درمانی استراحت است.استراحت مطلق لازم نیست.مسکن و آرام بخش هم توصیه نمی شود. کالری، پروتئین کافی، مایعات و نمک کنترل شده (بدون قطع آن ها) تاثیرات عمده ای دارد. خوشبختانه عمده موارد خفیف هستند یا نزدیک به پایان حاملگی اتفاق می افتند و از آنجایی که بهترین درمان ختم حاملگی می باشد، لذا زمان وقوع علایم اهمیت می یابد.
فشار خون پس از زایمان
بعد از زایمان فشارخون شما دقیقاً كنترل خواهد شد و پزشك یا ماما بدقت شما را از نظر وخامت فشار خون و یا بروز پره كلامپسی تحت نظر خواهد گرفت. در صورتیكه علائم پره كلامپسی را در خود مشاهده كردید، خواه در منزل هستید و یا در بیمارستان، حتماً به او اطلاع دهید. به احتمال قوی یك هفته پس از زایمان فشارخون شما به حد طبیعی می‌رسد.
با این حال، در بعضی از خانم‌ها فشارخون همچنان بالا باقی خواهد ماند. این بدان معناست كه شما احتمالاً همواره مبتلا به پرفشاری خون بوده‌اید ولی از آن بی خبر بوده‌اید. بارداری معمولاً باعث می شود كه فشارخون در پایان سه ماهه اول و در طول سه ماهه دوم پائین رود؛ بنابراین فشار خون مزمن بطور موقت مخفی می شود. اگر قبل از بارداری فشار خون خود را كنترل نكرده‌اید و اولین معاینه دوران بارداری در اواخر سه ماهه اول صورت گرفته است ممكن است تا اواخر دوران بارداری متوجه افزایش فشارخون نشوید.