پرکاری تیروئید (تیروئید پرکار و یا Hyperthyroidism) بیماری ای است که در آن غده تیروئید شما مقدار زیادی هورمون تیروکسین ترشح می نماید. پرکاری تیروئید می تواند شدیدا باعث افزایش سوخت و ساز بدن شما شده، باعث کاهش وزن، ضربان قلب بالا، تعریق، عصبانیت و کج خلقی شود. چندین راه مختلف برای درمان پرکاری تیروئید وجود دارد. از داروهای ضدتیروئید و ید رادیواکتیو برای درمان تیروئید پرکار استفاده می شود. بعضی اوقات، درمان پرکاری تیروئید شامل جراحی و برداشتن بخش هایی از غده تیروئید می شود. هرچند در صورت جدی نگرفتن پرکاری تیروئید این بیماری خطرناک است، اما اکثر افراد نسبت به درمان بخوبی جواب می دهند. پرکاری تیروئید (هیپرتیروئیدی یا تیروتوکسیکوز) بر اثر تولید بیش از حد هورمونهای تیرویید (T4 و T3) ایجاد میشود. در سه چهارم بیماران، این وضعیت به علت وجود یک آنتی بادی تحریک کننده تیروئید در خون رخ میدهد. این آنتی بادی نه تنها سبب افزایش ترشح هورمونهای تیروئید می شود، بلکه در بعضی موارد باعث افزایش اندازه ی غده ی تیروئید و ایجاد گواتر می گردد. این نوع پرکاری تیروئید را اصطلاحا بیماری گریوز (Graves) می نامند.

thyroid1
بیماری گریوز Graves)): بیماری گریوز شایع ترین علت پرکاری تیروئید است. در بیشتر افراد این که چرا بیماری گریوز ایجاد می شود مشخص نیست اگرچه در خانواده های خاصی شایع تر است. در افراد دارای بیماری گریوز، دستگاه ایمنی یک آنتی بادی تولید می کند که غده تیروئید را تحریک می کند تا بیش از حد هورمون تیروئید تولید کند. این شایع ترین حالت در زنان بین سنین 20 و 40 ساله است اما به طور کلی می تواند در هر سنی در زنان یا مردان رخ دهد.
غده تیروئید بزرگ می شود (به غده تیروئید بزرگ گواتر گفته می شود) و مقادیر بیش از حدی هورمون تیروئید تولید می کند که باعث علائم پرکاری تیروئید می شود. (به غده تیروئید بزرگ گواتر گفته می شود. در واقع، هرگونه بزرگی اندازه تیروئید بدون توجه به این که با پرکاری یا کم کاری تیروئید همراه باشد، گواتر نامیده می شود.)

علت تولید آنتی بادی هنوز مشخص نشده است، اما دیده شده که بیماری گریوز در بعضی خانواده ها از شیوع بیشتری برخوردار است که نشان میدهد ژن خاصی مسئول این بیماری است. اینطور گفته میشود که بعضی از علل محیطی میتوانند باعث فعال شدن این ژن در افراد شده و سبب ایجاد بیماری شود. استرسهای شدید مثل طلاق یا مرگ یکی از افراد نزدیک خانواده میتوانند نقش مهمی در ایجاد بیماری داشته باشند.
بیماری گریوز در هر سنی ممکن است رخ دهد اما بیشتر در خانمهای 40 تا 50 ساله مشاهده میشود. در 30 تا 50 درصد تمام بیماران، یک مرحله پرکاری تیروئید به مدت چندماه بروز میکند. در سایر بیماران هم چندین مرحله متوالی پرکاری تیرویید در طی چندین سال رخ میدهد.

علائم و نشانه های پركاری تیرویید

یك غده تیرویید پركار باعث افزایش سرعت واكنشهای شیمیایی در بدن می شود و ایجاد علایم و نشانه های جسمی و روحی می كند.

كاهش وزن

در تقریباً تمام بیماران مبتلا به پركاری تیرویید، كاهش وزن مشاهده می شود كه بعلت سوختن بیش از حد كالری در بدن بر اثر افزایش هورمون تیرویید می باشد. شما احتمالاً متوجه خواهید شد كه در تمام مدت گرسنه هستید و حتی شبها هم از خواب بلند شده و غذا می خورید. این كاهش وزن می تواند از 2 یا 3 كیلو گرم تا 35 كیلوگرم یا بیشتر متغیر باشد. اما در بعضی از افراد اشتهایشان بقدری زیاد می شود و آنقدر غذا می خورند كه نه تنها وزنشان كم نمی شود بلكه اضافه هم می شود. اگر شما شدیداً اضافه وزن دارید، ممكن است از كاهش وزنی كه در این بیماری ایجاد می شود خوشحال شوید، اما متأسفانه بعد از اینكه پركاری تیرویید شما درمان شد، وزنتان دوباره اضافه خواهد شد.

عرق ریزش و عدم تحمل گرما

از آنجایی كه متابولیسم بدن افزایش می یابد، بدن شما حرارت بیشتری تولید می كند كه این حرارت را با عرق ریزش نشان می دهد.سایت تالاب: شما از بودن در محل های گرم ناراحت می شوید و ممكن است حتی در روزهای سرد زمستانی فقط با یك پیراهن به بیرون از خانه بروید. در موارد شدید، این عدم تحمل گرما ممكن است باعث اختلاف شما و دوستانتان بشود زیرا شما دوست دارید كه درجه حرارت شوفاژ را كم كرده و پنجره ها را باز كنید و موجب ناراحتی دیگران شوید.

تحریك پذیری

تحریك پذیری و زودرنجی كه بر اثر پركاری تیرویید ایجاد می شود معمولاً در خانمهای جوان بیشتر بروز می كند. شما ممكن است نتوانید با استرسها و فشارهایی كه در اطرافتان وجود دارد كنار بیایید. همچنین ممكن است نسبت به انتقادهایی كه از شما می شود حساسیت غیرطبیعی و بیش از حد نشان دهید و خیلی زود از كوره در بروید. شما ممكن است بدون هیچ علت واضحی زیر گریه بزنید.
عدم تمركز حواس باعث اختلال در كارهای مدرسه، دانشگا/ه یا محل كارتان خواهد شد.

طپش قلب

اكثر بیماران دچار پركاری تیرویید، طپش قلب دارند. شما ممكن است احساس كنید كه ضربان قلبتان سریعتر از حالت طبیعی شده است. در پركاری تیرویید شدیدی كه مدت مدیدی طول كشیده و درمان هم نشده، بویژه در افراد سالخورده ممكن است بی نظمی در ضربان قلب ایجاد شود كه به آن اصطلاحاً “فیبریلاسیون دهلیزی” می گویند و حتی ممكن است نارسایی قلبی هم رخ دهد.
تنگی نفس
تنگی نفس بویژه در هنگامی كه فعالیتی انجام می دهید (مثلاً از پله ها بالا می روید) خود را نشان می دهد. افرادی كه قبلاً دچار آسم بوده اند ممكن است متوجه شوند كه علایمشان بدتر شده است.

لرزش دستها

اكثر بیماران دچار پركاری تیرویید از لرزش دستهایشان شكایت دارند. نگه داشتن یك فنجان بی حركت یا قراردادن كلید در قفل ممكن است برای این افراد مشكل باشد. دست خط این بیماران نیز بعلت لرزش دست بدخط می شود.

ضعف عضلات

عضلات ران بخصوص دچار ضعف می شوند و بالا رفتن از پله ها را مشكل می سازد. این افراد در هنگام بلند شدن از حالت نشسته، مجبور هستند كه با دستشان جایی را بگیرند.

تغییر در حركات روده

در اثر افزایش حركات روده، مدفوع نسبت به حالت طبیعی، شل تر خواهد بود. اسهال در این بیماران می تواند به عنوان یك مشكل مطرح شود.

قاعدگی های نامنظم

قاعدگی ها در خانمهای دچار پركاری تیرویید اغلب نامنظم، كم حجم و حتی گای اوقات دیده نمی شود. تا هنگامی كه پركاری تیرویید در یك خانم بیمار بقدر كافی درمان نشود، ممكن است ایجاد حاملگی مشكل باشد.

اختلالات پوست، مو و ناخن ها

شما ممكن است تمام بدنتان دچار خارش شود. بیماران مبتلا به گریوز همانطور كه قبلاً هم گفته شد درقسمت جلوی ساق پای خود دچار تورم و خارش می گردند. موهای شما ممكن است نازك و باریكتر از معمول شده و به خوبی حالت نگیرند. ناخنهایتان شكنننده شده و نسبتاً زشت می شوند.

مشكلات چشمی

بیماران مبتلا به بیماری گریوز اغلب دچار مشكلاتی در چشمهایشان می شوند. این مشكلات شامل آبریزش شدید از چشمها كه بر اثر در معرض باد یا نور شدید قرار گرفتن بیشتر می شود، احساس وجود شن ریزه در چشمها و درد چشمها می باشد. اختلا در بینایی و دیدن دوگانه اشیاء نیز ممكن است رخ دهد. بسیاری از این بیماران از اینكه چشمهایشان به بیرون زده می شود خیلی ترسیده و نگران می شوند.

گواتر (بزرگ شدن تیرویید)

گرچه شما می توانید به وضوح گواتر خود را ببینید، احتمال كمی وجود دارد كه این گواتر باعث بروز اشكال و علامتی در شما به غیر از احساس وجود یك چیزی در گردنتان شود.

درمان پرکاری تیروئید

برای درمان پرکاری تیروئید که بر اثر بیماری گریوز ایجاد شده، سه راه وجود دارد که عبارتند از:
1. درمان دارویی
2. درمان جراحی
3. درمان با یُد رادیواکتیو

درمان دارویی

درمان با داروهای ضد تیروئیدی معمولا برای بیماران جوان تر که با اولین دوره پرکاری خود مواجه شده اند، مناسب تر است. شایع ترین داروی ضد تیروئیدی داروی کاربی مازول (Carbimazole) می باشد که باعث کاهش مقدار هورمونهای تیروئیدی میشود. این دارو به صورت قرصهای 5 میلی گرمی وجود دارد. بیماران باید در ابتدا روزانه 40 تا 45 میلی گرم از این دارو مصرف نمایند.
بعد از 10 تا 14 روز علائم و نشانه های بیماری شروع به بهبود میکند. درمان معمولا حدود 6 تا 18 ماه طول میکشد که بعد از آن حدود نیمی از بیماران بهبود یافته و سالم باقی می مانند. بعد از شروع درمان، پزشک متخصص هر 4 تا 6 هفته نحوه ی درمان شما را مرور خواهد کرد و مقدار دارو را کاهش خواهد داد تا به میزان 5 تا 15 میلی گرم در روز برساند.
این کاهش میزان دارو بر اساس اندازه گیری هورمونهای T3,T4 و TSH خون شما خواهد بود. بعضی از متخصصین ترجیح میدهند که در تمام طول مدت درمان روزانه 40 میلی گرم کاربی مازول تجویز نمایند. اگر برای چندین هفته این مقدار دارو مصرف شود، شما دچار کم کاری تیروئید خواهید شد و بنابر این نیاز به مصرف داروی تیروکسین هم خواهید داشت تا سطح هورمون های تیروئیدی شما در سطح طبیعی قرار گیرد.
مزایای این نوع درمان آن است که نیازی به مراجعات متعدد به پزشک و انجام آزمایشهای مکرر نخواهید داشت. این نحوه ی درمان برای بیماران دچار مشکلات چشمی بسیار مؤثر است.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)

فهرست
Call Now Buttonتماس