غده تیروئید از غدد درون ریز مهم بدن است که در ناحیه گردن قرار دارد. کار هورمون مترشحه از این غده، تنظیم سوخت و ساز مواد در بدن است ، بنابراین به هم خوردن عملکرد این غده منجر به علائم متنوع و پیچیده ای می شود که مهم ترین آنها اختلال در تحمل گرما و سرما، ریزش مو، اختلالات خواب و تغییرات اشتها و چاقی یا لاغری و تپش قلب است. بيماري پر کاری تیروئید علل متفاوتي دارد؛ از اختلالات مربوط به مصرف يد (كه عامل پيش ساز اين هورمون است) گرفته تا بيماري‌هايي كه سيستم ايمني را درگير كرده و منجر به پركاري غده تيروئيد يا تيروتوكسيكوز مي‌شود.

zzz5

 اثرات پرکاری تیروئید بر جنین و بارداری

به هر حال چنانچه خانمي قبل يا حين بارداري متوجه بيماري پركاري تيروئيد خود گردد بايد داروي مناسب كه به جنين آسيبي نرساند استفاده كند و تحت نظر يك متخصص داخلي يا فوق‌تخصص غدد درمان شود، زيرا در دوران بارداري كنترل دقيق اين بيماري به دليل تغييرات هورموني ناشي از بارداري بسيار مشكل است. از طرفي اين هورمون در رشد و نمو مغزي جنين موثر است و اختلال در كار كرد آن منجر به آسيب به جنين مي‌شود.
عوارض پرکاری تیروئید در 3 ماهه اول بارداري منجر به سقط و در ماه‌هاي بعدي باعث زايمان زودرس، اختلال در رشد جنين و فوت جنين مي‌شود.
درمان مناسب بيماري از بيشتر اين عوارض تا حدود زيادي جلوگيري مي‌كند، اما مادر و جنين در امنيت كامل نيستند و مادر تا پايان بارداري بايد تحت نظر و مراقبت كامل باشد.
پس از تولد جنين بايد از نظر ابتلا به كم‌كاري يا پركاري تيروئيد تحت بررسي آزمايشگاهي و در صورت لزوم سونوگرافي از گردن جهت بررسي سايز تيروئيد قرار گيرد.
از درمان‌هاي پركاري تيروئيد استفاده از يد راديواكتيو است كه اين درمان در حاملگي ممنوع بوده و كسي كه چنين درماني گرفته تا 6 ماه نمي‌تواند باردار شود.
حاملگي تاثيرات عمده اي بر تنظيم عملكرد تيروئيد زنان سالم و مبتلا به اختلالات تيروئيد دارد. اين اثرات بايد به خوبي شناخته، بدرستي ارزيابي و تفسير و بطور صحيح اداره شوند. در زناني كه در مناطقي با كمبود يد زندگي مي كنند، اغلب هيپوتيروكسينمي و تمايل به تشكيل گواتر در زمان حاملگي اتفاق مي افتد. اختلالات بارز كلينيكي در عملكرد غده تيروئيد احتمالاً شايع تر بوده و در 2 تا 3 درصد حاملگي ها اتفاق افتاده اما موارد تحت باليني اغلب بدون تشخيص باقي مي ماند.
تغييرات عملكرد تيروئيد مادر در زمان بارداري بعلت كمبود يد، پركاري يا كم كاري تيروئيد پي آمدهاي مهمي بر جنين /نوزاد خواهد داشت . حاملگي باعث افزايش سرعت متابوليسم پايه، جريان خون، ضربان قلب و بازده قلب گرديده و بسياري از علائم از جمله احساس خستگي و عدم تحمل به گرما، احتمال وجود پركاري تيروئيد را تداعي م ي كند. از ديگر تغييرات متابوليك و تسريع متابوليسم تي روكسين ناشي از hCG زمان حاملگي، تحريك غده تيروئيد توسط افزايش آنزيم هاي دآيوديناز جفتي است بطوريكه در خانم هاي باردار مبتلا به كم كاري تيروئيد ميزان نياز به هورمون تيروكسين اگزوژن تا 50 درصد افزايش پيدا مي كند. علل عمده تيروتوكسيكوز در زمان حاملگي بيماري گريوز و پركاري گذراي زما ن مي باشد.سير طبيعي بيماري گريوز (Gestational transient hyperthyroidism) حاملگي در زمان حاملگي تمايل به تشديد بيماري در سه ماه اول، بهبودي تدريجي آن در طي سه ماه دوم و سوم و مجدداً تشديد بيماري بعد از زايمان است . پركاري تيروئيد نوزاد و جنين مادري از جفت ايجاد شود . TSH مي تواند در اثر عبور آنتي بادي هاي تحريكي گيرنده تشخيص پركاري تيروئيد جنين مي تواند با توجه به تاكيكاردي، تسريع رشد استخواني و تاخير رشد داخل رحمي جنين حاصل شود . درمان پركاري تيروئيد در دوران بارداري نتيجه بخش است ولي بايد با دقت وآگاهي و تبحر كافي انجام شود.
تغييرات عملكرد تيروئيد در بارداري
بارداري طبيعي منجر به يكسري تغييرات فيزيولوژيك و هورموني مي شود كه بر عملكرد تيروئيد تأثير ميگذارند. بهمين دليل تفسير نتايج آزمايش تيروئيد يک خانم حامله بايد با دقت صورت پذيرد.
اندازه تيروئيد نيز در يك بارداري طبيعي، بخصوص در مناطقي كه ساكنين آن با كمبود يد روبرو هستند، ممكن است به انداره 10 تا 15 درصد بزرگ‌تر از حد طبيعي شود. اما معمولأ اين بزرگي تيروئيد در معاينه بيمار واضح نيست ولي گاهي ممكن است بصورت گواتر در ناحيه جلوي گردن مشاهده شود.

ارتباط عملكرد تيروئيد مادر و جنين در دوران بارداري چگونه است؟

در طي سه ماه اول بارداري، جنين كاملأ وابسته به هورمونهاي تيروئيد مادر است كه از جفت عبور نموده و به جنين مي‌رسند. پس از پايان سه ماه اول بارداري غده تيروئيد جنين فعاليت خود را شروع نموده و هورمون تيروئيد توليد مي‌كند. از اين زمان تا پايان بارداري جنين براي توليد هورمون تيروئيد نياز به يد دراد كه بايد از طريق مادر به او برسد.

علائم پرکاری تیروئید در زنان باردار

شایعترین علامت پرکاری تیروئید در دوران بارداری گواتر است. البته گواتر در اثر گره تیروئید یا سرطان تیروئید نیز ایجاد می شود.
دومین علامت بیماران تپش قلب شدید و مداوم است. سومین علامت پرکاری تیروئید در زنان باردار، کاهش وزن است به طوری که این افراد تعریق شدیدی دارند و به هیچ وجه اضافه وزن پیدا نمی کنند. علی رغم این که اشتهای آن ها زیاد است

ریزش مو نیز از دیگر علائم است که البته قبل از دوران بارداری نیز ممکن است دوره عادت ماهیانه قطع شود و بیمار فکر کند که باردار است. بیرون زدگی و خیره شدن چشم نیز از دیگر علائم این بیماران است. لرزش شدید در دست نیز از علائم پرکاری تیروئید است

وقتی این مادران زایمان می کنند، شدت بیماری افزایش می یابد، چون در طول دوران بارداری به علت هورمون های استروژن بیماری کمی دارای آرامش است.

اما مادری که با علائم تیروئید پرکار باردار شده، ممکن است دچار سردرگمی شود که داروهایش را در این دوران استفاده کند یا نه. متی مازول دارویی است که این بیماران قبلا مصرف می کردند. در سه ماهه اول دیگر این دارو توصیه نمی شود چون یک سری عوارض جدی روی جنین دارد. پس پروپیل تیواوراسیل جایگزین این دارو می شد که ثابت شده روی جنین اثر منفی ندارد.

بعد از سه ماهه اول بارداری متی مازول دوباره جایگزین پروپیل تیواوراسیل می شود. اگر بیمار سه یا چهار قرص در روز قبل از بارداری مصرف می کرده، در دوران بارداری دوز دارو کاهش یافته و به نصف یا یک قرص در روز تقلیل می یابد.

یکی از درمان های پرکاری تیروئید دادن ید رادیواکتیو یا اسکن است البته این روش ها در دوران بارداری ممنوع است بنابراین بیماری که دچار پرکاری تیروئید باید پزشک را در جریان بارداری اش قرار دهد تا این روش ها برایش تجویز نشود. اگر هم بیماری شدید بود، باید کنترل شده و بعد اقدام به بارداری کرد.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)

فهرست
Call Now Buttonتماس